//
you're reading...
parliamentary politics, surveys, the people

Κλειστοί Δρόμοι, Απαγορευμένες Πόλεις και η Απο-Δημοκρατικοποίηση του Δημόσιου Χώρου: Πώς, Πότε και Γιατί

Απαγορεύσεις διαδηλώσεων, κλειστοί σταθμοί του μετρό, αποκλεισμένες  λεωφόροι, άδειες πλατείες σε αστυνομικό κλοιό, ειναι πλέον μιά σύνηθης εικόνα από τις πόλεις της ελληνικής κρίσης. Στην άκρη των δημοσιογραφικών εικόμνων, πέρα από τα μπλόκα, ίσα ίσα που διακρίνονται λίγοι απτόητοι διαδηλωτές, στριμωγμένοι όπου κανείς δεν υπάρχει να τους ακούσει ή να τους δεί.fenced-off parade

Αυτή είναι η νέα πραγματικότητα της κρίσης. Ο αστικός δημόσιος χώρος βρίσκεται σε φάση ταχείας απο-δημοκρατικοποίησης.

Η τάση αυτή είναι πανευρωπαïκή. Στην Ισπανία πλέον είναι αδίκημα το να διαδηλώσει κανείς έξω από το κοινοβούλιο χωρίς προηγούμενη άδεια της αστυνομίας. Η Βρετανία, όπου αντίστοιχος νόμος υπάρχει από την εποχή του πολέμου στο Ιράκ, δείχνει και το δρόμο του μέλλοντος: το περίφημο kettling, όπου η αστυνομία περικυκλώνει ασφυκτικά μεγάλους αριθμούς διαδηλωτών – ακόμη και λίγες δεκάδες μαθητές – και τους καθηλώνει εγκλωβισμένους επί ώρες, εξοργίζοντας και εξαντλώντας τους. Οι κανόνες έχουν σαφώς αλλάξει.

Δύο είναι τα χαρακτηρηστικά της εφαρμογής της νέας πολιτικής στην Ελλάδα. Ένα είναι το πόσο γρήγορα εφαρμάστηκαν τόσα πολλά συναφή μέτρα απο το 2009. Το δεύτερο είναι ότι, παρότι η Ελλάδα, σαν την Ισπανία, είχε μια έντονη μετα-δικτατορική απέχθεια στον κρατικό παρεμβατισμό στους δημόσιους χώρους, αυτό το ευρύτατο κύμα αποδημοκρατικοποίησης έχει γίνει σχετικά σύντομα μέρος της καθημερινότητας, ασχολίαστο, δεκτό.

Η ρουτίνα είναι γνωστή. Λίγες μέρες ή ώρες πρίν από σημαντικές πολιτικές εκδηλώσεις η αστυνομία διατάσσει, σε συνεργασία με άλλους δημόσιους φορείς, την απαγόρευση συγκεντρώσεων σε συγκεκριμένους χώρων και περιοχές. Η ποιό κοινή αιτιολόγηση αντλείται από το άρθρο 11 του συντάγματος, το οποίο επιτρέπει τέτοιες κινήσεις αν ‘επίκειται σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια, σε ορισμένη δε περιοχή, αν απειλείται σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής’. Όπου υπάρχει η πιθανότητα να συμβούν ‘γεγονότα’, οι κόκκινες γραμμές χαράσσονται άμεσα στο αστικό χάρτη, και εφαρμόζονται ‘δρακόντεια’. Οι ζώνες αυτές απαγόρευσης είναι περιφράξεις του δημοκρατικού και αστικού χώρου. Είναι στιγμιαίες, ξαφνικές και διαρκώς μετακινούμενες. Δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης, καθώς οργανώνονται από το ίδιο το κράτος. Και τελικά, αν και – ή επειδή – είναι πολύ συκγεκριμένες χωροχρονικά είναι πρακτικά πολύ αποτελεσματικές ως κατασταλτικοί μηχανισμοί.

Γιατί, όμως, το κράτος αποφασίζει να εφαρμόσει τώρα, με τόση συχνότητα, ένα τόσο παλιό και μέχρι πρότινος ελάχιστα επικληθέντα νόμο; Αύτή είναι η πολιτική νοοτροπία ενός κράτους το οποίο βρίσκεται το ίδιο σε κρίση.

Πρώτα απ’όλα, οι αυθαίρετες και ξαφνικές ζώνες αποκλεισμού είναι ένα άλλο μέσο στο να καταλάβει ο καθένας ποιός έχει την εξουσία στη χώρα και ποιός δεν την έχει, ποιός έχει την κατασταλτική δύναμη και ποιός είναι ο αδύνατος, ποιός θέτει τους κανόνες και ποιός υπακούει. Και όσο πιό παράλογες οι διαταγές τόσο πιο αποτελσματικές – κατι σαν τα στρατιωτικά καψόνια.

Τα νέα μέτρα πρέπει επίσης να ειδωθούν μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της εκρηκτικής εξάπλωσης του αστυνομικού κράτους και της ραγδαίας απο-δημοκρατικοποίησης παγκοσμίως. Η Ελλάδα σίγουρα μπήκε σε μια νέα φάση μετά τα Δεκεμβριανά του 2008. Από την αρχή της κρίσης και μετά η διαρκώς βίαιη αντιμετώπιση των νόμιμων διαδηλώσεων είναι πιθανώς το πλέον οφθαλομφανές – και εξοργιστικό για το διαμαρτυρόμενο λαό – σημείο αυτών των καιρών. Η κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, οι καταλύσεις των καταλήψεων και των αυτοδιαχειριζόμενων χώρων, η αντιμεταναστευτική πολιτική, είναι άλλα κομμάτια που όλα μαζί συνθέτουν το πάζλ ενός αστικού ιστού που κυριαρχείται από διάφορες εκφάνσεις κρατικής βίας, και που αντακανλούν ταυτόχρονα και τις διαφορές του πολιτικού σώματος: ‘νόμος και τάξη’ ή ‘μπάτσοι, γουρούνια, δολοφόνοι’. Οι ζώνες απαγόρευσης εντάσσονται μέσα σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, αλλά ταυτόχρονα το καταβροχθίζουν και το προσπερνούν. Για τον Ξένιο Δία έχουν γίνει ατελείωτες συζητήσεις, αλλά για τις άδειες πλατείες, τους κλειστούς σταθμούς και τις έρημες παρελάσεις κουβέντα δεν έχει ανοίξει – η πλειοψηφία του λαού μένει απλώς κατάπληκτη και άφωνη.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, η περιφρακτική πολιτική της κυβέρνησης επιτρέπει τη δημιουργία δύο παράλληλων κόσμων: των μέσα και των έξω, αυτών που πέρνουν τις πολιτικές αποφάσεις και αυτών ποιυ διαμαρτύρονται ενάντιά τους. Αυτοί οι κόσμοι πια δεν συναντιούνται ποτέ, οπότε αρχίζει το θέατρο του παραλόγου. Οι έχοντες τηε εξουσία κοιτούν από το παράθυρό τους τον περιφραγμένο εξάυτών χώρο, και βλέπουν ό,τι θέλουν να δούν. Είναι αυτό ακριβώς το πλαίσιο που επέτρεψε τον υπουργό Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα τον Ιούλιο του 2013 να πεί προηλητικά ‘Δε βλέπω εγώ κάποια αντίδραση. Δεν έχω δει κάποια αντίδραση’ μιλώντας για τα νεα μέτρα και απολύσεις που ήταν προ των θυρών. Το οπτικό του πεδίο ήταν περιορισμένο μέσα στους τοίχους του κοινοβουλίου και οι ζώνες απαγόρευσης του επέτρεψαν να αγνοήσει οτι υπάρχει και κόσμος εκτός. Αυτή είναι η σουρρεαλιστική και σχεδόν κωμικοτραγική διάσταση της πολιτικής της κρίσης: δεν βλέπω τίποτα, δέν ακούω τίποτα, δεν ξέρω τίποτα!

Ο τελευταίος λόγος είναι και ο πιό απλός και πρακτικός: το κράτος βρίσκεται σε άμυνα και αισθάνεται αδύναμο, πιθανώς γιατι μεταλάσσεται ή γιατί έχει χάσει τη λαïκή νομιμοποίησή του. Όταν η απαγορευτική πολιτική εξαπλώνεται σε τέτοιο σημείο που καταπίνει και τις εθνικές παρελάσεις, την ποιό σημαντική στιγμή στο ετήσιο ημερολόγιο του έθνους-κράτους, τότε είναι προφανές οτι κάτι πολύ πιο σοβαρό συμβαίνει. Ο συμβολισμός εδώ ανατρέπεται. Το κράτος αφήνει τους πολίτες εκτός της γιορτής που οργανώνει εν ονόματι τους! Η ένωση έθνους/πολιτών και κράτους δεν θεωρείται πλέον δεδομένη. Αλλά άμα το κράτος κυβερνά χωρίς τους πολίτες – τότε ποιά είναι η νομιμοποίησή του; Ειδωμένες έτσι, οι περιφράξεις αποκτούν έναν άλλο συμβολισμό, αυτόν της απονομιμοποίησης και της απομυθοποίσής του κράτους. Το κενό που εμφανίζεται είναι τεράστιο.
Χρονολόγικό Τυπολόγιο

Μέσα στα λίγα χρόνια το ελληνικό αστικό περιβάλλον έχει χάσει βασικά στοιχεία της δημοκρατικής του ταυτότητας. Σήμερα είναι πολύ πιό δύσκολο να διαδηλώσεις από ό,τι ήταν πριν από πέντε ή εξι χρόνια. Η αλλαγή αυρή έχει συμβεί μέσα σε ένα σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, και εχεί πραγματοποιηθεί σε πολλαπλά επίπεδα με διαφορετικά μέσα.

Πρώτιστα όμως οι ζώνες απαγόρευσης εφαρμόσθηκαν σαν απάντηση σε ένα πρωτόγνωρο κύμα διαδηλώσεων και διαμαρτυριών που χρησιμοποίησαν ευφάνταστα δημόσιους χώρους και κτήρια. Η κρατική απο—δημοκρατικοποίηση του κοινού χώρου ακολουθεί τη λαïκή προσπάθεια δημοκρατικοποίησής του.

Από την αρχή της κρίσης, σε συνέχιση παλιών τακτικών, δύο περιοχές τέθηκαν άμεσα εκτός ορίων για τους εκάστοτε διαδηλωτές. Η μια ήταν υπέργεια: το τμήμα της λεωφόρου ΒασιλFrench Fenceίσσης Σοφίας έξω από τη κεντρική είσοδο της βουλής, προφανώς για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης εισόδου υπουργών και βουλευτών, αλλά και για την αποθάρρυνση των διαδηλωτών που απο νωρίς είχαν δείξει την πρόθεσή τους να μη σταματήσουν έξω από τη βουλή. Τον Ιούνιο του  2011 έφθασε και ένας δίμετρος γαλλικός φράχτης – αγορασμένος μετά τα Δεκεμβριανά του 2008 – που απέκλειε πλέον κάθε διαδηλωτή από τη νότια πρόσβαση της λεωφόρου.

Το άλλο μέτωπο ήταν υπόγειο: οι κεντρικοί σταθμοί του μετρό. Το κοινό  επιχείρημα που ακουγόταν για το κλείσιμό τους κάθε φορά που γινόταν διαδήλωση, ήταν οτι σταθμοί σαν του Συντάγματος και της Πανεπιστημίου έπρεπε να προφυλαχθούν από πιθανά επισόδεια μεταξύ αστυνομίας και διαδηλωτών. Όταν όμως οι αποκλεισμόι άρχισαν να αφορούν σταθμούς εκτός του κέντρου των διαδηλώσεων – όπως η Ακρόπολη, ο Ευαγγελισμός και το Μέγαρο Μουσικής – το πιό άμεσο αποτέλεσμά τους ήταν η αποτροπή τής μαζικής συμμετοχής. Ο κόσμος έπρεπε πλέον να περπατήσει μακρές αποστάσεις για να φθάσει το χώρο της εκάστοτε διαδήλωσης, κάτι που αποθάρρυνε διάαφορες πληθυσμιακές κατηγορίες. Αλλά και αυτοί που αποφάσιζαν να πάνε βρίσκονταν πλέον σε ένα κλοιό απαγορεύσεων και σε μια ατμόσφαιρα προβλέψεων συγκρούσεων (γιατί διαφορετικά να κλείσει ο σταθμός;) και επαπειλούμενης βίας. Το φυσικότερο δημοκρατικό δικαίωμα της διαδήλωσης τέθηκε έτσι υπό επιτήρηση. Το κλείσιμο των περισσότερων σταθμών του κέντρου είναι πλέον τόσο καθιερωμένο ως αστυνομική τακτική, που ακόμη και τα αντικυβερνητικά μέσα ενημέρωσης απλά το ανακοινώνουνε χωρίς σχεδόν κανένα σχολιασμό, σαν το δελτίο καιρού.

Όταν το Μάιο του 2011 εμφανίστηκε το κίνημα των Αγανακτισμένων, το πιό απτό του αίτημα, και αυτό που πιθανώς ένωνε τις περισσότερές του υπο-ομάδες, αφορούσε ακριβώς την διεκδίκηση του δημόσιου χώρου ξανά για τα κοινά. Οι πλατείες γίνανε μικρές βουλές, τα παρτέρια γεμίσανε τέντες, τα πεζοδρόμια φιλοξένησαν συμπόσια, και οι δρόμοι χάσανε την κανονική του λογική. Η απάντηση του κράτους ήρθε και πάλι με ένα μη πειστικό άλλοθι στην Ελλάδα της εποχής της κρίσης: η δημόσια υγιεινή και το τουριστικό προφίλ της χώρας. Καί όμως αυτή η επίκληση μιας μπανάλ αισθητικής και μιας φαινομενικής ομαλότητας σταδιακά έγιναν δεκτές από ένα σοβαρό αριθμό πολιτών. Όταν στα μέσα του καλοκαιριού άρχισαν οι εκκενώσεις των πλατείων από τους διαδηλωτές οι αντιδράσεις ήταν αμελητέες. Οι εξώσεις των διαδηλωτών και η βίαιη, άμεση καταστολή των όλων μεθέπειτα προσπαθειών επιστροφής (πχ 7 Ιουλίου 2013) σήμανε τη δραστική επέκταση τη περιφρακτικής, απαγορευτικής πρακτικής στους δημόσιους χώρους, περιλαμβάνοντας πια και τις κεντρικές πλατείες της Ελλάδας, τις καρδιές της πολιτικής και αστικής ζωής.

Το επόμενο βήμα έγινε το 2012, με την εκκένωση όλοκληρου του κέντρου της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης κατα τη διάρκεια των εθνικών παρελάσεων. Προς απάντηση στο ξαφνικό ξεσηκωμό της 28 Οκτωβρίου 2011 όταν θεατές κυνήγησαν τους πολιτικούς από τις εξέδρες, το 2012 καθιέρωθηκε η ανήκουστη καινοτομία των εθνικών παρελάσεων άνευ της παρουσίας του έθνους / των πολιτών για να τις θαυμάσει! Πέρα από κάποιες ειδικές προσκλήσεις οι κεντρικές παρελάσεις γίνονται πλέον σε άδειους δρόμους, με το δημοσιογραφικό μπλόκ περιορισμένο σε ενα χώρο απέναντι από τις εξέδρες. Η 25η Μαρτίου και η 28η Οκτωβρίου είναι μέρες ορισμένες ακριβώς με τη πρόθεση να ενθυμήσουν – να γιορτάσουν, να υμνήσουν – τον ιστορικό σύνδεσμο μεταξύ του κράτους και των πολιτών του. Άνευ αυτού του συνδέσμου το κράτος χάνει τη νομιμότητά του. Αυτό είναι ένα στοιχειώδες πολιτικό μάθημα του Διαφωτισμού και το γεννετήσιο συστατικό του δημοκρατικού κράτους-εθνους έτσι όπως διαδόθηκε παγκοσμίως τον 19ο αιώνα. Η κρίση έχει φέρει προφανώς αυτό το σύνδεσμο στα όρια της αντοχής του. Αυτό που είναι σημαντικό εδώ είναι οτι η εξουσία έχει πάψει πια να θεωρεί προτεραιότητά της την έστω και επιφανειακή τήρηση των τύπων του γάμου μεταξύ δήμου και κράτους. Αυτή είναι και η ουσία αυτής της σύγχρονης πολιτικής φάσης που μπορούμε να αποκαλέσουμε Απο-Δημοκρατικοποίηση: η αδιαφορία για τη τήρηση έστω και των τύπων της δημοκρατίας.

Πέρα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των κάθε συγκεκριμένων συνθηκών, από το 2011 πλέον ξεκαθαρίζει μια ρουτίνα καταστολής, μια σειρά μέτρων που ξεδιπλώνεται με απόλυτη προβλεψιμότητα κάθε φορά που υπάρχει φόβος λαού: κλειστοί δρόμοι, φράχτες, κλούβες να κόβουν την πολή στη μέση˙ κλειστόι σταθμοί, χιλιάδες διάσπαρτοι αστυνομικοί, σειρήνες και μια διάσπαρτη αίσθηση έκτακτης ανάγκης ˙ ‘ελεύθεροι’ σκοπευτές στις ταράτσες.

Μετά ήρθε η επίσκεψη της γερμανίδας καγκελαρίου, Άγκελα Μέρκελ, στις 9 Οκτωβρίου 2012. Από εκεί και πέρα οι επίσκέψεις ξένων πολιτικών και δανειστών έγιναν αιτία ή άλλοθι για μια δραστική περετέρω επέκταση των απαγορεύσεων, σε είδος και σε έκταση. Μετά από μια σχετική ανακοίνωση της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης Αττικής (ΓΑΔΑ) 7000 αστυνομικοί και 300 λιμενικοί επέβελαν μια απέρνατη ζώνη αποκλεισμού που ξενκινούσε  από το κέντρο της πρωτεύουσας και τελείνωε δεκάδες χιλιόμετρα ανατολικά στη περιοχή του αεροδρομίου. Λίγους μήνες αργότερα, παρόμοια μέτρα ελήφθησαν όχι για έναν ηγέτη κράτους αλλά για τον υπουργό οικονομικών Βόλφκανγκ Σόιμπλε, που επισκέφθηκε την Αθήνα στις 18 Ιουλίου 2013. Και στις δύο περιπτώσεις μια νεκρή, α-πολιτική ζώνη έκοβε την πόλη σε όλο της το μήκος, από τη περιφέρειά της μέχρι την καρδιά της, με τους ενεργούς πολίτες στιγμιαία εξορισμένους.

Αρκετές ήταν οι παρομοιώσεις στα μπλογκς και στις κουβέντες με του έρημους δρόμους που βρήκε ο γερμανικός στρατός μπαίνοντας στην Αθήνα τον Απρίλιο του 1941. Άλλοι θυμήθηκαν τα μέτρα που είχαν ληφθεί για την επίσκεψη του Μπιλ Κλίντον δεκατρία χρόνια πριν. (γερμανικά ΜΜΕ μάλιστα είπαν πως για την Μέρκελ ήταν ακόμη πιό αυστηρά). Η σύγκριση με την επίσκεψη του αμερικανού προέδρου είναι αρκετά διαφωτιστική, καθώς δείχνει τις συνέχειες και τις ασυνέχειες μεταξύ της πολιτικής κουλτούρα του τότε και του σήμερα. Το Νοέμβριο του 1999 η τότε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ είχε αρχικά αρνηθεί να απαγορεύσει τη βασική προγραμματισμένη διαδήλωση και είχε αντιθέτως ζητήσει να αναβληθεί το ταξίδι για λίγες μέρες ώστε να μην συμπέσει με την επέτειο του Πολυτεχνείου και προκαλέσει το κοινό αίσθημα. Η αλλαγή του προγράμματος είχε γίνει δεκτή από τις ΗΠΑ! Όμως τα περίεργα τελείωσαν εκεί. Όταν έφθασε ο Κλίντον, ο αρχηγός  της αστυνομίας ανακοίνωσε την απαγόρευση όλων των συγκεντρώσεων καθόλη τη διάρκεια της επίσκεψης σε μια ευρεία ζώνη που έφτανε από την αμερικανική πρεσβεία μέχρι το αεροδρόμιο του Ελληνικού. ‘Η Ελλάδα απλούστατα δεν έχει ξαναδεί μια τέτοια επιχείρηση’, είχε δηλώσει ένας αξιωματικός της ασφάλειας τότε στον Γκάρντιαν. Και όντως έτσι ήταν. Το καλοκαίρι του 2013, όμως, τέτοια μέτρα ήταν πλέον καθημερινά.
Μια άλλη τέτοια μαζική ζώνη αποκλεισμού είχε εφαρμοσθεί κατα την διαρκειά της υπγραφής της διεύρυνσης της Ευρωπαïκής Ένωσης στην Αθήνα τον Απρίλιο του 2003. Λίγοι Έλληνες μίλησαν για εκείνες τις μέρες κατα την επίσκεψη της Μέρκελ, πιθανώς γιατί η ατμόσφαιρα σε εκέινη την περίπτωση ήταν για πολλούς εορταστική και μη πολιτική, γιατί οι διαδηλώσεις είχαν τότε επιτραπέι, και γιατί τα τότε μέτρα είχαν επιτυχώς παρουσιασθέι ως μόνον κυκλοφοριακά. Οι Αθηναίοι μπορεί να μήν είχαν τη δυνατότητα να διασχίσουν την πόλη τους, αλλά τους είχε δοθεί και μια αργία ώστε να μήν καν το προσπαθήσουν. Εν τέλει, λίγα χρόνια μετά όταν άρχισε η κρίση και μαζί της όλων των μορφών οι περιορισμοί οι πολίτες είχαν ήδη συνιθίσει στην ιδέα και τη θέα των αποκλεισμένων δρόμων.

Η απο-δημοκρατικοποίηση του δημόσιου χώρου εφαρμόζεται σταδιακά. Κάθε καινούργιο μέτρο είναι και πιό αυστηρό – και πιο αδιανόητο για μια καλώς νοούμενη δημοκρατία. Οι ζώνες απαγόρευσης γίνονται διαρκώς μεγαλύτερες, συχνότερες, αυστηρότερες. Είναι ενδεικτικό το οτι η πλατεία Συντάγματος ήταν ανοιχτή κατα την επίσκεψη της Μέρκελ, αλλά κλειστή κατα την επίσκεψη του υπουργού της των οικονομικών, εννέα μήνες μετά.  Όλα μαζί αυτά τα μέτρα δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα. Απαγορεύσεις και αποκλεισμοί ανακοινώνονται ξαφνικά και αυθαίρετα, χωρίς συζήτηση και διαβούλευση. Όλες οι στιγμές συσσωρεύονται για να δημιουργήσουν μια διαρκή κατάσταση ανάγκης, στους δρόμους και στο κοινό αίσθημα. Αυτή είναι η ουσία της απο-δημοκρατικοποίησης.

Το τι επιφυλάσσει το μέλλον δεν είναι πια κρυφό – τουλάχιστον για το πώς το φαντάζεται η κυβέρνηση. Το Μάιο του 2013 η κυβέρνηση ανακοίνωσε για μια ακόμη φορά την πρόθεσή της να περιορίσει νομοθετικά τα δικαιώματα των διαδηλωτών. Όταν τελικά ανακοινώσει τα σχέδιά της είναι σχετικά προβλέψιμο οτι θα είναι αρκετά όμοια με τα πρόσφατα αντίστοιχα της ισπανικής κυβέρνησης.

Στις 24 Ιουλίου 2013, την ημέρα που η Χρυσή Αυγή είχε προγραμματίσει άλλη μια διανομή τροφίμων ‘μονο για Έλληνες΄, η αστυνομία απαγόρευσε όλες τις δημόσιες συναθροίσεις στα δυτικά του κέντρου της Αθήνας. Κανέις πλήν των ακροδεξιών δε διαμαρτυρήθηκε. Το γεγονός ότι η αστυνομία απαγόρευσε μια προγραμματισμένη πολιτική εκδήλωση κοινοβουλευτικού κόμματος δεν έδειχνε να ενδιαφέρει κανέναν. Το οτι αυτό το κόμμα είναι η Χρυσή Αυγή θα έπρεπε όμως να μην επιδρά στην προτεραιότητα της προστασίας της βασικής αρχής της ελευθερίας του πολιτικού λόγου και συνάθροισης. Ο φασισμός δεν νικείται με νομοθετήματα. Παρά την απαγόρευση η Χρυσή Αυγή μοίρασε τα τρόφιμα της και οργάνωσε μάλιστα ανενόχλητη συλλαλητήριο διαμαρτυρίας έξω από τα κεντρικά γραφεία της. Τη επόμενη φορά, για άλλο κόμμα, πιθανώς τα πράγματα να εξελιχθούν διαφορετικά.

This is a revised version of an earlier article written in English.

Advertisements

Discussion

Trackbacks/Pingbacks

  1. Pingback: Blocking Democracy Out of the Public Space | Greece // the history of a crisis - December 25, 2013

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: